WhatsApp Icon
Maltepe Dental ClinicGenelde 1 saat içinde cevaplanır.
x

Laminate Veneer (Lamina Veneer) Nedir?

Laminate veneer, dişin yalnızca ön yüzeyine yapıştırılan ince bir porselen ya da kompozit kaplamadır. Türkçede lamina veneer, lamina, lamine ve yaprak porselen adlarıyla da bilinir; bu adların hepsi aynı tedaviyi anlatır. E.max ise tedavinin değil, E.max lamina veneer gibi kaplamaların üretildiği seramik malzemenin adıdır.

Lamina hazırlanırken dişin ön yüzeyinden genellikle 0,3 ile 0,7 mm arasında ince bir tabaka kaldırılır. 25 klinik çalışmada 6.500 porselen laminayı inceleyen bir sistematik derlemede laminaların 10 yıllık tahmini sağkalımı %95,5 bulunmuştur.

Bu yazımızda laminate veneer ne demek, hangi adlarla anılır, hangi malzemelerden yapılır ve hangi sorunlarda kullanılır sorularını yanıtlıyoruz. Lamina veneerin hangi dişlere yapıldığına ve kron ile arasındaki farka da kısaca değiniyoruz.

Laminate Veneer Ne Demek?

Laminate veneer, dişin ön yüzeyine yapıştırılan ince, katmanlı bir kaplama anlamına gelir. Diş hekimliğinde bu ad, dişin rengini ve biçimini değiştirmek için kullanılan E.max lamina veneer gibi ince seramik kaplamaları anlatır. İngilizcede “veneer” bir yüzeyi kaplayan ince tabakayı, “laminate” ise katmanlı yapıyı ifade eder.

Veneer kelimesi günlük İngilizcede mobilyada kullanılan ince ahşap kaplamayı da anlatır; bu yüzden “veneer ne demek” sorusunun cevabı her zaman dişle ilgili değildir. Diş hekimliği literatüründe laminate veneerler, ön dişlerdeki estetik sorunlar için diş dokusunu koruyan (konservatif) bir tedavi olarak tanımlanır (Pini ve ark., 2012).

Bu şemada, dişin mine ve dentin katmanları ile mine içinde kalan lamina hazırlığı ve dişi çevreleyen kron hazırlığı arasındaki fark gösterilmektedir.

blank

Türkçede ise aynı tedavi için birden fazla ad kullanılır.

Lamina, Lamine ve Yaprak Porselen Aynı Şey mi?

Evet, lamina, lamine, lamina veneer, laminate veneer ve yaprak porselen aynı tedavinin farklı adlarıdır. Adların farklı olması, terimin İngilizceden Türkçeye farklı yollarla geçmesinden kaynaklanır.

Aşağıdaki tabloda, laminate veneer için kullanılan adlar ve neyi vurguladıkları gösterilmiştir.

AdNeyi vurgular
Laminate veneerUluslararası diş hekimliği literatüründeki terim
Lamina veneer, laminaLatincede “ince levha” anlamına gelen lamina kelimesinden; Türkçede yerleşmiş kısa biçim
Lamine, lamine dişGünlük dilde yaygın kullanılan biçim
Yaprak porselen, yaprak dişKaplamanın yaprak gibi ince olması
Porselen laminaKaplamanın malzemesi
Veneer kaplamaİngilizce terimin Türkçeyle birlikte kullanımı

Bazı terimler ise laminate veneer ile karıştırılsa da aynı şeyi anlatmaz. Sık karıştırılan 3 terim şunlardır:

  • E.max: Bir tedavi değil, lityum disilikat esaslı bir seramik malzemedir. Bu malzemeyle hem lamina hem de dişi tamamen saran kron üretilebilir.
  • Zirkonyum veneer: Çoğunlukla dişin tamamını saran zirkonyum kronu anlatan yanıltıcı bir addır.
  • Veneer kron: Protez dilinde, üzeri porselenle kaplanmış kronlar için kullanılan bir ifadedir; lamina anlamına gelmez.

Kompozit lamina ise aynı biçimdeki kaplamanın farklı bir malzemeyle yapılan versiyonudur; bu da laminate veneerin hangi malzemelerden yapıldığı sorusunu gündeme getirir.

Laminate Veneer Hangi Malzemelerden Yapılır?

Laminate veneer porselen (seramik) veya kompozit malzemeden yapılır; porselen laminalar da kendi içinde cam seramik ve feldspatik porselen olarak ikiye ayrılır. Malzeme, laminanın nasıl üretildiğini, ne kadar ince yapılabildiğini ve zamanla nasıl davrandığını belirler.

Aşağıdaki tabloda, laminate veneer çeşitleri ve aralarındaki temel farklar gösterilmiştir.

Lamina türüNasıl üretilirÖne çıkan özellik
Cam seramik (örn. lityum disilikat, E.max)Laboratuvarda presleme veya dijital kazıma (CAD/CAM) ile, yüzeyi porselenle işlenebilirDayanıklılık ile ışık geçirgenliği arasında denge
Feldspatik porselenLaboratuvarda katman katman pişirilerekÇok ince yapılabilir, cam seramiğe göre daha kırılgandır
KompozitÇoğunlukla ağız içinde, dişin üzerinde şekillendirilerekDaha az kesimle ve kısa sürede yapılabilir; zamanla renk değiştirmeye ve aşınmaya daha yatkındır

Malzeme farkı klinik sonuçlara da yansır. 6.500 porselen laminayı kapsayan sistematik derlemede, feldspatik olmayan porselen laminalarda 1.576 laminada 40, feldspatik laminalarda ise 1.614 laminada 66 başarısızlık bildirilmiş ve fark anlamlı bulunmuştur (Alenezi ve ark., 2021).

Hangi malzemenin seçileceği, laminanın hangi sorunu çözmek için yapıldığına da bağlıdır.

Laminate Veneer Hangi Sorunlarda Kullanılır?

Laminate veneer, ön dişlerdeki renk değişikliği, küçük aralıklar, biçim bozuklukları ve kenar kırıkları gibi estetik sorunlarda kullanılır. Hangi dişlerin uygun olduğu ise dişin durumuna göre değişir; lamina veneer hangi dişlere yapılır sorusunun cevabı bu yüzden her hastaya ayrı verilir.

Laminate veneerin sık kullanıldığı 5 durum şunlardır:

  • Beyazlatmayla açılmayan renk değişiklikleri
  • Ön dişler arasındaki küçük aralıklar
  • Kısa, küçük veya düzensiz biçimli dişler
  • Kenarı kırılmış ya da aşınmış dişler
  • Hafif konum düzensizlikleri

Diş dokusunun büyük kısmı kaybolmuşsa ya da diş eksikse, laminate veneer genellikle uygun bir seçenek değildir; bu durumlarda kron, köprü veya implant gibi tedaviler değerlendirilir. Laminate veneer hakkında hastaların sorduğu sorular ise çoğunlukla dayanıklılık, doğallık ve diş kesimi üzerine yoğunlaşır.

Laminate Veneer Hakkında Başka Neler Merak Ediliyor?

Laminate veneer hakkında sık merak edilenler ne kadar dayandığı, doğal görünüp görünmediği ve dişe nasıl bir işlem yapıldığıdır. Aşağıdaki cevaplar bu soruları kısaca özetler.

Laminate Veneer Ne Kadar Dayanır?

Porselen laminate veneerlerin 10 yıllık tahmini sağkalımı bir sistematik derlemede %95,5 olarak bildirilmiştir (Alenezi ve ark., 2021). Bu oran, laminaların büyük çoğunluğunun uzun yıllar ağızda kaldığını gösterir; ancak her hasta için garanti edilen bir süre anlamına gelmez. Kullanım süresini ağız hijyeni, diş sıkma gibi alışkanlıklar ve düzenli kontroller etkiler.

Laminate Veneer Doğal Görünür mü?

Laminate veneer doğal dişe yakın bir görünüm sağlayabilir, çünkü porselen ışığı doğal mineye benzer biçimde geçirir ve yansıtır. Sonucun doğal durması büyük ölçüde renk seçimine, diş biçimine ve laboratuvar işçiliğine bağlıdır. Yüzün ve dudakların tonuna göre fazla beyaz seçilen laminalar ise yapay görünebilir; bu nedenle renk ve biçim genellikle provada birlikte kontrol edilir.

Laminate Veneer ile Kron Arasındaki Fark Nedir?

Laminate veneer yalnızca dişin ön yüzeyini kaplar; kron ise dişi 360 derece sarar ve bunun için dişin tüm yüzeyleri hazırlanır. Lamina, zirkonyum ve porselen kaplama arasındaki fark bu yüzden malzemeden çok, dişin ne kadarının kaplandığıyla ilgilidir. Sağlam ön dişlerde genellikle lamina, büyük dolgulu veya zayıflamış dişlerde kron değerlendirilir.

Laminate Veneer Çıkarılabilir mi?

Hayır, laminate veneer dişe yapıştırılır ve hasta tarafından takılıp çıkarılmaz. Gerektiğinde hekim tarafından sökülebilir; ancak dişin ön yüzünden kesim yapıldıysa diş eski haline dönmez ve yeni bir lamina ya da başka bir restorasyonla kapatılması gerekir. Takılıp çıkarılabilen plastik kaplamalar laminate veneer değildir, farklı bir üründür.

Laminate Veneer İçin Dişler Kesilir mi?

Laminate veneer için dişlerin ön yüzeyinden çoğu vakada 0,3 ile 0,7 mm arasında ince bir tabaka kaldırılır. Laminate veneer için diş kesimi mümkün olduğunca minenin içinde tutulur, çünkü lamina en güçlü mineye yapışır. 580 laminanın izlendiği bir klinik çalışmada dentine yapıştırılan laminaların başarısız olma riski mineye yapıştırılanlara göre 10,3 kat yüksek bulunmuştur (Gürel ve ark., 2013). Bazı uygun vakalarda ise hiç kesim yapılmadan lamina uygulanabilir.


Kaynaklar

  • Alenezi, A., Alsweed, M., Alsidrani, S., & Chrcanovic, B. R. (2021). Long-Term Survival and Complication Rates of Porcelain Laminate Veneers in Clinical Studies: A Systematic Review. Journal of Clinical Medicine, 10(5), 1074. https://doi.org/10.3390/jcm10051074
  • Gao, J., Jia, L., Tan, X., & Yu, H. (2022). Three-dimensional Quantification of Enamel Preservation in Tooth Preparation for Porcelain Laminate Veneers: A Fully Digital Workflow In Vitro Study. Operative Dentistry, 47(2), 183–189. https://doi.org/10.2341/20-286-L
  • Gurel, G., Sesma, N., Calamita, M. A., Coachman, C., & Morimoto, S. (2013). Influence of Enamel Preservation on Failure Rates of Porcelain Laminate Veneers. The International Journal of Periodontics & Restorative Dentistry, 33(1), 31–39. https://doi.org/10.11607/prd.1488
  • Pini, N. P., Aguiar, F. H. B., Lima, D. A. N. L., Lovadino, J. R., Terada, R. S. S., & Pascotto, R. C. (2012). Advances in dental veneers: materials, applications, and techniques. Clinical, Cosmetic and Investigational Dentistry, 4, 9–16. https://doi.org/10.2147/CCIDE.S7837

Found this helpful? Make us your go-to source on Google

If our content has been useful, you can tell Google to show more of it when you search. Click below, then check the box next to MDC on the page that opens. It takes about five seconds.

See MDC more on Google
Related Posts
Lamina Veneer İçin Dişler Kesilir mi? Kesim ve Kesimsiz Lamina
Diş laboratuvarında pensle ışığa tutulan ince porselen laminanın kenarı ve ışık geçirgenliği

Lamina veneer için dişler ne kadar kesilir, kesim neden minede kalmalı, kesimsiz lamina kimlere uygun Read more

Lamina Veneer Hangi Dişlere Yapılır?
Veneers in Turkey

Lamina en çok hangi dişlere yapılır, tek dişe veya ön iki dişe uygulanır mı, hangi Read more

Lamina mı, Zirkonyum mu, Porselen Kaplama mı?
Diş laboratuvarı ortamında ince porselen lamina ile zirkonyum ve tam seramik kron örneklerinin karşılaştırılması

Lamina mı, zirkonyum mu, porselen kaplama mı? Kaplanan yüzey, diş hazırlığı, kullanım süresi ve hangi Read more

Lütfen bilgi almak için formu doldurunuz.

GDPR